کانال تلگرام
آپارات
ارسال ایمیل
اینستاگرام
توییتر
وبلاگــی ها

احکام معاملات - ۴


موضوع : احکام معاملات

توسط .. علوی در شنبه, ۳ مهر ۱۳۹۵، ۰۹:۱۸ ق.ظ

احکام معاملات -  ۴

معامله شیئی­ که در راه حرام صرف می­‌شود

برای این قسم سه صورت مطرح است:
۱. منافع معمولی و متعارف آن شیء حرام است.
۲. شیء منافع حلال و حرام دارد، ولی قصد بایع و مشتری یا یکی از آن دو، استفاده در حرام است.
۳. شأن آن شیء استفاده در حرام است.

* گفتار اول) منافع معمولی و متعارف آن شیء حرام است
مراد معاملاتی است که مبیع یا ثمن از چیزهایی است که منافع حلال متعارف ندارد.
۱. بت و صلیب
اگر بت و صلیب (۱) برای عبادت معامله شود »» معامله حرام و باطل است.
و اگر برای غیر عبادت معامله شود »» اشکال ندارد.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif مثال: بتی ­را که روزی به قصد عبادت تراشیده شده بود، بعد از گذشت سالیان متمادی از زیر خاک کشف می­کنند، ولی اکنون کسی آن را برای عبادت معامله نمی­کند؛ مانند بت­های دوران بابل یا آشور.
یا در عصر حاضر بت­هایی که در هندوستان پرستیده می­شوند، اگر شخصی­که هیچ اعتقادی به بت ندارد، یکی از آنها را تملک کند و به مشتری بفروشد تا سنگ مورد نیاز در بنا یا پله‌های ساختمانش را تأمین کند، در این صورت هرچند این سنگ برای بخشی از مردم معبود بالفعل است، ولی غرض طرفین از این معامله، غیر از عبادت است.
یا کسی که آن را می‌خرد علاقه­مند به ماده و جنس این بت است؛ مثلا ماده‌ای که بت از آن ماده ساخته شده، عقیق است و او برای تکمیل کلکسیون عقیق خود آن را می‌خرد، یا برای نگهداری در موزه معامله می‌شود، یا چون قابل تزیین است، به عنوان زینت از آن استفاده می‌کند
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif اشیائی که به شکل صلیب و بت است ولی برای عبادت نیست
اشیائی­ که به شکل بت ساخته می­شود و عنوان عبودیت و حتی بت را ندارد؛ مثل عروسکی که به شکل یکی از بت­های معروف کنونی هند، به عنوان اسباب­بازی می‌سازند یا در مناطقی که بت‌پرستی رایج نیست، مجسمه‌ای را به شکل یکی از بت­های هند -برای نصب در پارک یا سالن پذیرایی- می‌تراشند، بدون ­آنکه عنوان عبودیت یا بت داشته باشد. یا گردن‌بندی به شکل صلیب می­سازند و جوان مسلمان به تقلید از مسیحیان برای زینت، نه برای تقدیس آن، به گردن می­آویزد. http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif معامله در این موارد حرام نیست، مگر آنکه ترویج فرهنگ یا مذهب کفر باشد.

۲. آلات قمار
الف) توضیحی در مورد آلات قمار:
مقصود معامله اشیائی است که برای قمار کردن است؛ چه ساخت انسان باشد، مانند ورق‌، تخته­نرد و ... و چه ساخت طبیعت [آنچه به حسب متعارف فایده‌ی آن فقط قمار است] مثل کعاب غنم و استخوان پای گوسفند که به آن قاب می‌گویند (قاب بازی).
گردو، اگرچه با آن قمار کنند، آلات قمار محسوب نمی­شود. ولی قمار کردن با آن حرام است.
ب) معامله آلات قمار 
یک. مقصود طرفین از معامله­، قمار کردن است »» معامله حرام و باطل است.
دو. غرض، قمار نیست، بلکه امر مباحی است؛ مثل زمانی­که این وسیله ارزش تاریخی داشته باشد و آن را برای حفظ و نگه­داری در موزه می­خرند و قصد بازی هم ندارند، یا اینکه قصد مشتری، استفاده از ماده آن باشد؛ مثلا می‌خواهد از چوب آن استفاده کند »» معامله اشکالی ندارد.
 مسئله 
شکستن و از بین بردن آلات قمار واجب نیست؛ مگر اینکه نهی از منکر متوقف بر آن باشد.
ج) شطرنج
در صورتی­که شطرنج از آلات قمار محسوب نشود، ساخت و خرید و فروش و بازى با آن، بدون شرط­بندى اشکال ندارد. همچنین با فرض مذکور، آموزش آن هم بدون اشکال است.

۳. اوراق جعلی
معامله اوراق و اسکناس جعلی به دو صورت فرض می­‌شود: 
الف) به عنوان مبیع در معامله واقع می­‌شود، یعنی خودِ این اوراقِ تقلبی به عنوان یک شیء به فروش می‌رسد.(۲) http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif این معامله حرام و باطل است.
ب) ثمن معاملات واقع می‌شود:
یک. کسی­ که این اسکناس تقلبی را داده از جعلی بودن آن خبر داشته است:
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif در هنگام معامله قصد دادن ثمن با همان اسکناس را دارد »» معامله حرام و باطل است.(۳)
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif ابتدائا جنس را در مقابل کلی ثمن می­‌خرد، درحالی­‌که متوجه وجود اسکناس تقلبی در جیبش نیست. بعد در مقام اداء متوجه اسکناس تقلبی شده و همان را به بایع تحویل می­‌دهد »» معامله صحیح است،(۴) منتهی ذمه‌ی او همچنان به ثمن واقعی مشغول است.
دو. بایع و مشتری جاهل به تقلبی بودن ثمن هستند »» معامله صحیح است و ذمه مشتری که این پول تقلبی را داده، مشغول است(۵) و به لحاظ تکلیفی هم قطعاَ حرام نیست؛ چون جاهل و معذورند.

۴. آلات لهو
مراد از آلات لهو، سازهایی است که  برای ایجاد نغمه‌ها و اصوات موسیقایی استفاده می­شود. بنابراین هر لهوی مورد نظر نیست، بلکه مقصود لهوی است که از ناحیه‌ی موسیقی سازی حاصل می‌شود. (مکاسب محرمه، ج۹۳، ص۳)
همچنین مقصود هر نوع آلت موسیقی است؛ چه آلاتی که از صدر اسلام بوده است، مانند کوبه،(۶) عود و نی و چه سازهای­که بعدها ساخته­اند؛ مانند ویالون و گیتار. البته به شرط اینکه این آلات برای همین منظور (اصوات موسیقایی) ساخته شده باشند. بنابراین چیزی­که برای این کار ساخته نشده، مقصود نیست؛ هرچند صدای لهوی از آن صادر شود؛ مثل اینکه لیوان­هایی را با حجم‌های مختلف پهلوی هم بگذارند و یک نفر با مضرابی به اینها بزند، به طوری­که از هر کدام، صدایی خارج شود؛ صداهایی­که با دیگری از لحاظ زیر و بم و شدت و ضعف تفاوت دارند و شبیه صدای موسیقایی، مثل پیانو یا سنتور، می­شود؛ یا قابلمه‌ای که خانم­ها در بعضی مجالس به جای دف و تنبک می‌زنند، از آلات لهو نیست. پس مراد از آلات لهو، آلاتی است که برای این غرض ساخته شده است؛ نه هر چیزی که­ این غرض از آنها حاصل می‌شود.
نکته
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/ver2/breadcrump.gif اینکه می‌گوییم امثال قابلمه، سینی که با آن موسیقی می‌زنند، آلت لهو نیستند، از حیث خرید و فروش آن است و بحث از صوت آنها نیست.(۷) سخن در این است: شیئی که صوت لهوی از آن صادر می­شود، اما برای این مقصود ساخته نشده، از آلات لهو به حساب نمی‌آید.
http://farsi.khamenei.ir/themes/fa_def/images/home/rect-1-n.gif خرید و فروش آلات لهو
آلات لهو از جمله چیزهایی است که منافع حلال و حرام دارد و حکم ساخت، خرید و فروش آن إن‌شاء‌الله در درس آلات موسیقی بیان خواهد شد.

۵. ظروف طلا و نقره
ظرف طلا و نقره از جمله کالاهایی است که دارای منافع حلال و حرام است. بنابراین اگر به قصد ماده‌ی آنها، آن را معامله کنند که صورت و هیئت هیچ دخالتی در معامله نداشته باشد، قطعا معامله اشکالی ندارد؛ مثل اینکه مشتری مقداری طلا می‌خواهد تا از آن انگشتر یا شمش بسازد. اما آنجایی که هیئت و ماده هر دو مورد توجه است، داخل در مسئله­ بعدی است؛ یعنی شیئی­ که دارای منفعت حلال و حرام است، به قصد منفعت حرام بفروشد که درباره این مسئله، به­‌طور مفصل بحث می‌شود.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سلسله مطالب "احکام معاملات"، حاوی مسائل مهمّ و مورد ابتلاء در ابواب عبادات و معاملات است که مطابق با فتاوای مرجع عالی قدر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (دام ظلّه العالی) می باشد.

آرشیو احکام معملات :

احکام معاملات - ۳

احکام معاملات - ۲

احکام معاملات - ۱

عضویت در خبرنامه سایت کسب و کار موفق

تعداد نمایش :۴۸۳
تعداد بازدید کننده :۳۷۰
(۱)
حامد عزیزی

حامد عزیزی

منطقی میفرمایید اقای حمید علوی تمام گفته های شما درست وصحیح است
۳ مهر ۹۵، ۱۷:۲۲
.. علوی

.. علوی

آقا حامد عزیز سلام علیکم 

این مطلب عرض من نیست و مسایل مطرح شده در باب معاملات توسط حضرت آقا حفظه الله است.

موفق باشید 
۳ مهر ۹۵، ۲۲:۲۶
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی